Từ Syria, Iran, Nga – Ukraine đến Trung Quốc, Bắc Hàn…

Michael P. Dempsey / Nguyễn Thứ Dân

 

Bàn cờ chính trị thế giới ra sao 2019?

Bàn cờ chính trị thế giới ra sao 2019?

 

Phiến quân thuộc nhóm Ahrar al_Sharqiya thao dượt quân sự ở miền Bắc Syria hồi tháng 3, 2017 - Ảnh: Reuters

Phiến quân thuộc nhóm Ahrar al_Sharqiya thao dượt quân sự ở miền Bắc Syria hồi tháng 3, 2017 – Ảnh: Reuters

Nếu 2018 là năm được đánh dấu bởi những thách thức quốc tế vốn đã nhen nhúm nhưng không bùng nổ thành khủng hoảng toàn diện thì 2019 cũng có thể là năm vận may đã hết. Từng là cựu phó và sau đó là giám đốc tình báo quốc gia, tôi thường được hỏi trong các cuộc thảo luận về các mối đe dọa toàn cầu mà tôi quan tâm nhất. Vì vậy, hãy để tôi nhấn mạnh năm thách thức địa lý chính trị lớn mà tôi lo sợ có thể trở nên rắc rối hơn trong những tháng tới, cũng như một vài điểm nóng ít được công bố nhưng đáng lo ngại.

Syria
 

Trong khi một số chuyên gia về chính sách đối ngoại tin rằng cuộc chiến Syria đang kết thúc và chế độ Bashar al-Assad đã chiến thắng, thì theo tôi, vẫn có lý do đáng lo ngại về chiều hướng của cuộc xung đột này năm 2019. Ví dụ, sự khó khăn để có được một cuộc đình chiến ở tỉnh Idlib, nơi có nhiều chiến binh (có lẽ là vài ngàn người) của lực lượng Hồi Giáo cực đoan al-Qaeda và của các quốc gia Hồi Giáo khác còn sót lại ở Syria, cùng với 2 triệu thường dân dường như ngày càng sợ hãi.

Có những báo cáo gần đây về các vụ pháo kích ở Idlib giữa các lực lượng của chế độ Assad và các dân quân cực đoan mà Thổ Nhĩ Kỳ là một phần của thỏa thuận Sochi vào tháng 9 năm ngoái được coi là sẽ rời khỏi tỉnh vào tháng 10. Cũng có những báo cáo gần đây cho biết Assad đang chuyển các đơn vị chiến đấu từ miền nam Syria đến khu vực Idlib.

Mặc dù rõ ràng tất cả các bên tham gia thỏa thuận ở Sochi muốn Assad tái lập quyền kiểm soát Idlib thông qua một cuộc thương lượng, tôi nghĩ rằng rất có thể những kẻ cực đoan ở đó sẽ từ bỏ vũ khí của họ, hoặc Assad sẽ cho phép tình hình hiện tại kéo dài lâu hơn, có nghĩa là có thể quân chính phủ sẽ tấn công để chiếm lại tỉnh Idlib trong vòng vài tháng tới.

Tại sao cuộc xung đột lại được đánh dấu bằng bạo lực cực độ và đau khổ con người phải chịu đến mức không tin nổi? Hãy nhớ Liên Hiệp Quốc đã khuyến cáo một cuộc đụng độ lớn ở Idlib có thể khiến hơn 1 triệu người Syria phải trốn chạy về phương bắc tới biên giới Thổ Nhĩ Kỳ, một khu vực đang phát triển của Ankara, nơi đã có hơn ba triệu người Syria. Ngoài ra, nếu chiến tranh sa lầy, chính phủ Assad có thể sử dụng vũ khí hóa học, nhất là là lịch sử cho thấy ông Assad đã dùng vũ khí hóa học ở nơi này. Điều này hẳn sẽ áp lực Hoa Kỳ và phương Tây đáp trả bằng biện pháp quân sự.

Idlib có khả năng trở thành điểm nóng gần nhất xảy ra ở Syria, cũng có những rủi ro tiềm ẩn khác, bao gồm các cuộc không kích định kỳ của Israel vào các cơ sở quân sự của Iran ở Syria (Israel đã tấn công hơn 200 mục tiêu trong hai năm qua), một Iran có tiềm năng phản công và những nỗ lực của Thổ Nhĩ Kỳ nhằm loại bỏ ảnh hưởng của người Kurd ở các khu vực gần biên giới Thổ Nhĩ Kỳ – Syria, nhất là xung quanh khu vực Manbij. Chính phủ Trump đã công bố kế hoạch nhanh chóng rút binh đội Hoa Kỳ khỏi Syria, có thể làm tăng quyết tâm của Thổ Nhĩ Kỳ đưa quân đội về phía đông Euphrates và do đó, tăng khả năng đụng độ quân sự trực tiếp với lực lượng người Kurd trong vài tháng tới. Việc Hoa Kỳ rút quân đột ngột cũng có thể cho phép tàn quân của Nhà Nước Hồi Giáo ở miền đông Syria tái lập lực lượng, có thể gây phức tạp cho Baghdad trong việc bảo đảm biên giới phía tây với Syria.

Quân đội cách mạng Iran - Ảnh: Business Insider

Quân đội cách mạng Iran – Ảnh: Business Insider

Vì vậy, viễn ảnh chiến tranh kết thúc còn xa vời, cuộc xung đột ở Syria vẫn là thùng thuốc súng đe dọa nền an ninh và nhân đạo cách đáng lo ngại.

Iran
 

Tehran đang phải đương đầu với cả khó khăn trong nước và quốc tế trong ít nhất một thập niên vừa qua, làm dấy lên lo ngại về cả sự ổn định nội bộ của chế độ và khả năng của Iran vượt thắng những khó khăn đó bằng những phương thức không thể đoán trước được. Trước quyết định của Washington tái áp dụng các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Iran hồi tháng 11 năm ngoái, việc xuất khẩu dầu của Iran đã giảm xuống còn khoảng một triệu thùng mỗi ngày, giảm từ mức cao nhất khoảng 2.500.000 thùng một ngày hồi đầu mùa xuân này. Không có gì đáng ngạc nhiên khi việc này gây tổn thất nặng nề cho nền kinh tế của Iran, với Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (International Monetary Fund – IMF) ước tính rằng nền kinh tế dựa trên việc khai thác dầu của Iran sẽ giảm 1,5% năm 2018 và khoảng 3,5% năm 2019. Trước khi có thông báo trừng phạt của Mỹ, IMF dự kiến Iran có mức tăng trưởng kinh tế khoảng 4% năm 2018 & 2019, vì vậy đây là màn đảo ngược lớn trong vận may thịnh vượng của Iran.

Tin tức kinh tế mới nhất đang khiến dân chúng Iran thêm thất vọng vì nạn tham nhũng của chính phủ, tỷ lệ thất nghiệp cao (nhất là trong giới trẻ có trình độ đại học), và thậm chí nạn thiếu nước lan rộng – Iran đã phải trải qua một thời kỳ hạn hán nặng nề nhất trong nửa thế kỷ vừa qua.

Nhiều người lo ngại tất cả các yếu tố kể trên hợp lại sẽ tạo ra một năm đầy biến động cho chế độ Iran. Nên nhớ Iran đã trải qua một loạt các cuộc biểu tình chống chính phủ vào nhiều thời điểm khác nhau trong năm 2018, phần lớn là do điều kiện kinh tế xấu đi, và năm 2019 nền kinh tế Iran có thể sẽ tồi tệ hơn nữa.

Trong khi đó, về chính sách đối ngoại, tôi tin rằng Iran sẽ không bị động trong khi việc xuất khẩu dầu bị bóp nghẹt, vì vậy dự đoán có thể là sẽ có các phản ứng của Iran qua chính sách đối ngoại từ các vụ thử tên lửa đạn đạo mới (như Iran đã làm vào đầu tháng 12, 2018) và tăng cường hải quân hoạt động ở Vịnh Ba Tư, đến các hành động ngầm như các cuộc tấn công mạng vào các mục tiêu cơ sở hạ tầng của Israel, Ả Rập Saudi và các nước phương Tây. Chúng ta cũng nên dự đoán rằng Iran sẽ tăng cường hỗ trợ hậu trường đối với các thành phần ủy nhiệm của họ như Hizballah, Houthis ở Yemen và các nhóm dân quân Shiite khác ở Iraq.

Mặc dù hầu hết các chuyên gia về Iran tin rằng Tehran sẽ cố gắng tránh né các cuộc xung đột quân sự với Hoa Kỳ và các đồng minh của Hoa Kỳ trong khu vực, họ cũng lo lắng khi áp lực kinh tế và chính trị đè nặng lên chế độ Iran trong những tháng tới, rủi ro có thể xảy ra là Iran có thể tính toán sai lầm hoặc cuộc đối đầu quân sự tình cờ leo thang nhanh chóng và rộng lớn ngoài sức dự tưởng của bất cứ ai.

Chiến tranh chực chờ Nga & Ukraine – Ảnh: ValueWalk

Chiến tranh chực chờ Nga & Ukraine – Ảnh: ValueWalk

Nga-Ukraine
 

Một thách thức địa lý chính trị lớn thứ ba có thể hoá nên tệ hại hơn nữa năm 2019 là sự bế tắc ở Ukraine. Nga chiếm giữ Crimea năm 2014 và việc Nga liên tục hỗ trợ phe ly khai ở Đông Ukraine đã là điều gây tranh cãi lớn với cả Kyiv và phương Tây. Trong bốn năm qua, cuộc xung đột đã cướp đi hơn 10.000 mạng sống và cho tới nay không có dấu hiệu chiến tranh sẽ chấm dứt.

Trên thực tế, có những dấu hiệu đáng lo ngại là Moscow có thể đang chuẩn bị tăng áp lực đối với Kyiv. Cuối tháng 11 năm ngoái, Nga chuyển quân đến Eo Biển Kerch, tấn công và cuối cùng bắt giữ ba tàu hải quân của Ukraine, đồng thời bắt giữ hai chục thủy thủ Ukraine, khiến căng thẳng tăng vọt. Ukraine có các hải cảng thương mại quan trọng ở Biển Azov, nhiều tàu hang phải đi qua qua Eo Biển Kerch, nên hành động của Nga là thông điệp rõ ràng rằng Nga kiểm soát đường thủy quan trọng này và vẫn có khả năng đe doạ lợi ích kinh tế của Ukraine.

Cũng có tường trình Nga đang di chuyển nhiều đơn vị quân sự đến gần biên giới Ukraine. Những tường trình gần đây đã khiến Tổng thống Ukraine, ông Poroschenko, tuyên bố thiết quân luật trong 30 ngày và tuyên bố công khai lo ngại của ông là Nga có thể mở cuộc tấn công Ukraine trên bộ bất cứ lúc nào.

Vậy những lý do nào khiến Nga trở nên hung hăng như vậy? Theo quan điểm của tôi, xem ra bây giờ Tổng thống Putin nhận ra rằng mối quan hệ giữa Nga và Hoa Kỳ bị đóng băng trong tương lai gần và các biện pháp trừng phạt của phương Tây đối với Nga khó có thể kết thúc sớm. Kết quả là, ông Putin có thể tính toán rằng ông ta không thể mất gì nhiều hơn, trong khi cố gắng tăng gấp đôi võ lực ở Ukraine và đảo ngược việc tăng cường hội nhập kinh tế của Kyiv với phương Tây. Trên thực tế, ông Putin cũng đang phải đối mặt với một nền kinh tế Nga tụt hậu (IMF dự báo mức tăng trưởng kinh tế của Nga dưới 2% trong 2018 & 2019) và sự ủng hộ của dân chúng giảm xuống (thăm dò gần đây cho thấy niềm tin của người dân vào Putin đã giảm 20 điểm so với một năm về trước). Cũng có thể đây ông Putin ham muốn phiêu lưu quyền lực vượt khỏi nước Nga.

Chiến hạm USS Lassen (tiền cảnh) diễn tập quân sự tại vùng biển Đông - Ảnh: EPA

Chiến hạm USS Lassen (tiền cảnh) diễn tập quân sự tại vùng biển Đông – Ảnh: EPA

Trong bối cảnh đó, tiếp đến là những điều đáng theo dõi đặc biệt về sự can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử tổng thống Ukraine vào cuối tháng Ba, và việc tăng cường hoạt động quân sự của Nga qua việc Nga cung cấp mới và nhiều hơn nữa những loại vũ khí lạm sát cho các nhóm ly khai hoặc can thiệp quân sự trực tiếp vào Đông Ukraine.

Trung Quốc
Trong khi tranh chấp thương mại đang diễn ra giữa Hoa Kỳ và Trung Cộng thu hút phần lớn sự chú ý của giới truyền thông, không nên bỏ qua những căng thẳng quân sự của đôi bên, nhất là khả năng có thể bất ngờ xảy ra cuộc khủng hoảng giữa hai cường quốc.

Để phản đáp sự hung hăng ngoại giao và quân sự của Trung Cộng ở Biển Đông trong vài năm qua, Hoa Kỳ đã tăng cường việc không quân và hải quân tuần tra ở khu vực này, ngăn cản Trung Quốc tham dự cuộc tập trận quốc tế vào mùa thu năm ngoái ở Thái Bình Dương và tăng nhịp độ các cuộc hải hành qua eo biển Đài Loan. Về phía Trung Quốc, họ đã công khai bảo vệ các yêu sách về chủ quyền của họ đối với các hải đảo trong khu vực Biển Đông, bằng cách tiếp tục xây dựng căn cứ quân sự trong khu vực (bao gồm cả việc đặt các giàn hỏa tiễn địa đối không và trang bị hệ thống gây nhiễu radar) và công khai cảnh cáo Hoa Kỳ không nên vi phạm nguyên tắc Một Trung Quốc với Đài Loan.

Căng thẳng quân sự tăng vọt giữa Hoa Kỳ và Trung Cộng hồi tháng 10 năm ngoái gần quần đảo Trường Sa khi một tàu chiến Trung Cộng buộc một tàu khu trục Mỹ phải thay đổi hướng đi bằng cách tiến quá gần tàu khu trục mỹ – khoảng cách được coi là khoảng 45 mét. Việc này làm sống lại ký ức về biến cố ở đảo Hải Nam năm 2001, liên quan đến vụ va chạm trên không giữa một chiếc P-3 của Mỹ và một chiến đấu cơ của Trung Quốc vốn đã gây ra bế tắc ngoại giao dữ dội gần hai tuần lễ giữa hai quốc gia.

Theo quan điểm của tôi, viễn cảnh một cuộc đối đầu quân sự vô tình hôm nay giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc có lẽ còn đáng lo ngại hơn, ngoài những lời hoa mỹ nóng bỏng từ cả hai phía về tranh chấp thương mại đang diễn ra, máu ‘oán hờn’ bang giao vốn có từ lâu đang lan tràn trước mặt. Thật vậy, thật khó tưởng tượng Tổng Thống Trump hoặc Chủ Tịch Tập có thể dễ dàng giải toả và giải quyết bằng một cuộc đình chiến, nếu chiến tranh xảy ra; điều này làm tăng nguy cơ khủng hoảng cả hai bên đều không muốn nhưng cả hai bên đều khó kiềm chế.

Bắc Hàn

Hoà bình ơi! - Ảnh: links.org.au

Hoà bình ơi! – Ảnh: links.org.au

 

Mối đe dọa tiềm năng cuối cùng đáng lưu ý vào năm 2019 là Bắc Hàn và những biến chuyển xoay quanh các chương trình vũ khí nguyên tử và tên lửa của quốc gia này. Có vẻ như Tổng thống Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un sẽ gặp nhau vào một thời điểm nào đó vào đầu năm mới, nếu không có gì khác sẽ giữ được sự căng thẳng ở mức thấp trong vài tháng tới và giúp xây dựng mối quan hệ cá nhân mà hai nhà lãnh đạo đã vun đắp ở Hội Nghị Singapore.

Nhưng nếu, như tôi dự đoán, sẽ tiếp tục có một vài văn bản cụ thể cho cả hai bên được đưa ra từ các cuộc đàm phán này, chúng ta nên chuẩn bị cho việc họ Kim sẽ bắt đầu giảm bớt những hành vi hung hăng vào cuối năm nay. Hồ sơ theo dõi ngoại giao của Bắc Triều Tiên cho thấy họ tin rằng rất có thể sẽ giành được những nhượng bộ cụ thể qua sự tăng cường áp lực quân sự, và trong trường hợp không có những nhượng bộ có ý nghĩa như nới lỏng các lệnh trừng phạt kinh tế của Mỹ hoặc tiếp tục hủy bỏ các cuộc tập trận quân sự của Mỹ với Nam Hàn, Kim sẽ sớm tấn công trở lại.

Theo quan điểm của tôi, Kim, ít nhất là ban đầu, không thể chứng minh sự thất vọng của mình bằng cách tham gia vào một thứ gì đó có tính cách khiêu khích như một vụ thử tên lửa hoặc hạt nhân khác. Nhưng ông ta có thể làm gì?

1. Ông ta có thể đe dọa sẽ bán vũ khí thông thường và tân tiến, cũng như kỹ nghệ chế tạo vũ khí, cho một số những “khách hàng” lúc nào cũng sẵn sàng túi tiền để mua, bao gồm Iran, Pakistan và Syria.

2. Ông ta cũng có thể phát động một cuộc tấn công mạng với quy mô rộng lớn phương hại các lợi ích thương mại của Nam Hàn hoặc phương Tây.

Cả hai việc này đều nhắm vào việc kiếm tiền và làm nổi bật khả năng chế tạo vũ khí cũng như khả năng không gian mạng của Bắc Hàn.

Nếu một trong hai chiến thuật trên được thực hiện, thời gian căng thẳng gần đây với Bắc Hàn sẽ chính thức chấm dứt, và Hoa Kỳ và các đồng minh, cũng như Trung Quốc, sẽ gặp nhiều khó khăn lựa chọn chính sách để đối đầu với Bắc Hàn.

Vì vậy, đây là năm vấn đề chính cần được theo dõi chặt chẽ. Trong mỗi trường hợp, các hậu quả của việc đối xử rất sâu sắc và mỗi vấn đề có thể, nếu điều kiện xấu đi một cách nghiêm trọng, sẽ chi phối chương trình nghị sự về an ninh quốc gia không những của Washington mà của cả phương Tây.

Nhưng đây có phải là những tiềm năng khủng hoảng duy nhất chúng ta có thể sẽ phải đối diện trong năm tới không? Đáng buồn thay, câu trả lời là không. Hãy để tôi làm nổi bật ngắn gọn một vài chủ đề khác ít được nhìn thấy hơn so với những chủ đề đã được thảo luận, nhưng đây cũng chỉ là những sự kiện mới ló dạng.

Những Điểm Nóng Sôi Sục

Theo quan điểm của tôi, có một số quốc gia ngày càng trở nên “nóng bỏng” đến đỉnh điểm (để bùng nổ) vào năm tới, nhiều quốc gia trong số đó sẽ có liên hệ lớn đối với lợi ích của Mỹ, đặc biệt là về thị trường năng lượng toàn cầu.

Ví dụ, tại Libya, sự bế tắc chính trị và các cuộc đụng độ định kỳ trong những tháng gần đây giữa dân quân đối lập ở Tripoli đã cho thấy tình hình an ninh xáo trộn của đất nước này. Ngoài ra, một cuộc tấn công của Nhà Nước Hồi Giáo chống lại các quốc gia trong Ủy Ban Dầu Khí Quốc Gia Hồi Giáo hồi tháng Chín năm ngoái, và một cuộc tấn công khác vào Ủy Ban Bầu Cử ở Tripoli hồi tháng Năm, cho thấy nhóm khủng bố Hồi Giáo đã phục hồi quyền lực ở đó, mạnh nhất là ở miền nam và miền trung Libya. Đáng buồn thay, bảy năm sau khi liên minh do NATO lãnh đạo đã can thiệp và lật đổ Gaddafi, Libya vẫn bị phân hóa sâu sắc, mong manh về chính trị và dễ xảy ra bất ổn.

Tại Venezuela, sự suy thoái kinh tế của đất nước này gần đây đã tuột dốc đến mức đáng kinh ngạc, một điều chưa từng xảy ra trên thế giới trong nhiều năm nay. Theo IMF dự đoán, Tổng sản lượng quốc gia (GDP) của Venezuela sẽ giảm 18% trong năm nay, năm liên tiếp sang năm thứ ba. Điều này, không có gì đáng ngạc nhiên, đã gây ra bao cảnh khốn khổ trong xã hội, bao gồm hệ thống chăm sóc sức khỏe sụp đổ và bệnh có thể phòng ngừa lại lây lan, tỷ lệ tội phạm tăng vọt và hàng loạt người Venezuela di cư trên khắp bán cầu. Theo Hội Hồng Thập Tự, hơn một triệu người Venezuela đã đến Colombia trong năm qua, và con số đó chỉ tính những người đi qua các trạm kiểm soát chính thức mà thôi.

Trong khi luôn khó dự đoán chính xác khi nào chính phủ hoặc nền kinh tế cuối cùng sẽ đổ vỡ, nhưng rõ ràng sự phản đối quyền lãnh đạo của Tổng thống Nicolas Maduro khá cao và đang tăng thêm trên cả nước và quốc tế theo từng tháng trôi qua. Sự bất mãn trong nước gần đây nhất được thể hiện bằng một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái hồi tháng 8 năm ngoái vào Maduro khi ông ta và vợ đang theo dõi một cuộc diễn hành quân sự.

Có một điều chắc chắn rằng cuộc khủng hoảng này càng kéo dài, thiệt hại càng lớn đối với đất nước mà cơ sở hạ tầng kinh tế đã bị tàn phá kể cả các cơ quan chính phủ, bao gồm cả công ty dầu khí nhà nước (PDVSA). Mức sản xuất của PDVSA đã sụt giảm mạnh mẽ từ gần ba triệu thùng mỗi ngày trong năm năm trước, bây giờ xuống còn khoảng một triệu thùng mỗi ngày, và thậm chí con số đó có thể sẽ giảm xuống nữa trong năm mới, khi nền chính trị và kinh tế của đất nước này bị nghiền nát bởi các cuộc khủng hoảng.

Một vấn đề cuối cùng cần theo dõi cẩn thận trong năm mới là động lực chính trị nội bộ đang phát triển ở Ả Rập Saudi, vốn luôn là một vấn đề mờ ảo (không thể hiểu rõ) đối với các nhà quan sát bên ngoài. Trong những tháng gần đây, vương quốc này đã hứng chịu một loạt các trận đòn lớn, từ dự án IPO của Saudi Aramco bị đình trệ cho đến những tranh cãi xung quanh hành vi của Saudis về cuộc chiến của họ ở Yemen và Thái tử Mohammed Bin Salman (MBS) dính líu vào vụ hạ sát ký giả Khashoggi của tờ báo Washington Post. Những sự kiện này đã làm xáo trộn niềm tin quốc tế về tương lai của nỗ lực cải cách của Saudi và khả năng lãnh đạo dài hạn của thái tử MBS.

Và hãy nhớ rằng tất cả những điều này đang xảy ra vào thời điểm nền kinh tế Ả Rập Saudi vẫn đang phấn đấu giũ bỏ sự thu hẹp kinh tế vào năm 2017 khi đầu tư nước ngoài vào vương quốc này giảm xuống mức thấp nhất trong 14 năm. Cho đến bây giờ, không có dấu hiệu rõ ràng nào cho thấy sức mạnh của MBS gặp phải nguy cơ, nhưng ông ta đã xa lánh các thành viên hoàng gia khác bằng việc chống tham nhũng và cũng đã xa lánh các thành phần bảo thủ của xã hội thông qua một số biện pháp cải cách, vì vậy sự ổn định của chế độ Saudi sẽ là một vấn đề quan trọng đáng được theo dõi chặt chẽ trong năm mới.

Nhìn Về Tương Lai

Nếu danh sách của những khó khăn địa lý chính trị tiềm tàng này không đủ đáng sợ, thì hãy nhớ chúng có khả năng mở ra trước bối cảnh hỗn loạn đáng kể ở Washington, Paris, London và Berlin; nền kinh tế toàn cầu đang dần chậm lại; và các tổ chức quốc tế, bao gồm cả Liên Hiệp Quốc, bị phân tán mỏng và đang phải chống đỡ sự chỉ trích công khai của công chung về hiệu quả làm việc của họ.

Ngoài ra, khởi đầu từ vài năm trước, tinh thần đơn phương (unilateralism) ngày càng tăng và sự xem thường hành động tập thể (disdain for collective action) đang bén rễ ở nhiều thủ đô phương Tây. Khuynh hướng này, cùng với những khó khăn kinh tế và tài chánh, đang gia tăng khắp phương Tây, và quân đội Mỹ đã tham gia chiến đấu khắp nơi không ngừng nghỉ trong 17 năm qua, có thể làm phức tạp các nỗ lực chống lại các mối đe dọa. Nói cách khác, những thách thức địa lý chính trị màchúng ta có thể sớm phải đối mặt có khả năng sẽ phải được giải quyết bằng các phương pháp thu gọn của một chính sách có sẵn (shrinking set of available policy).

Do đó, khi năm 2018 kết thúc, các nhà hoạch định chính sách có thể tạm dừng và suy nghĩ cách hữu ích về những gì ở trước mặt họ. Họ nên xem xét cẩn thận một loạt các thách thức (khó khăn cần giải quyết) địa lý chính trị có thể đòi hỏi sự chú ý của họ và thực tế đơn giản là hy vọng tốt nhất để ngăn chặn các vấn đề sôi sục (nóng bỏng) biến thành khủng hoảng toàn diện là thông qua phương diện ngoại giao tích cực và uyển chuyển (proactive and dynamic diplomacy); sử dụng hợp lý lực lượng quân sự; thực tập sáng tạo của quyền lực mềm (soft power – khả năng thu hút và hợp tác thay vì ép buộc); và quay lại với mô hình lãnh đạo của phương Tây bao gồm tầm quan trọng của các đồng minh, các tổ chức đa phương và việc thực thi các chuẩn mực quốc tế.

Nguồn: Đặc san Lâm Viên / The Geopolitical Flash Points of 2019
https://www.cfr.org/article/geopolitical-flash-points-2019

 

Chú thích:

Ông Michael P. Dempsey là cựu giám đốc tạm thời của cơ quan tình báo quốc gia, Hoa Kỳ. Từ 2014-2017, ông giữ chức phó giám đốc tình báo quốc gia và là nhân vật chính báo cáo tin tức tình báo mỗi ngày cho tổng thống Obama. Trong vai trò này, ông cũng thường xuyên đại diện cho cộng đồng tình báo tại các cuộc họp của Hội Đồng An Ninh Quốc Gia, Giám Đốc, và Phó Ủy Ban, cũng như trong các cuộc trình bày trước quốc hội, và đứng đầu nỗ lực hợp nhất 16 cơ quan của cộng đồng tình báo Hoa Kỳ.

Tags:

Bình luận

Họ tên

Địa chỉ Email
Nội dung bình luận