Thế hệ ‘tài phiệt mới’ chủ trương cải tiến mọi thứ từ an toàn mạng đến học ngoại ngữ…

Crystal Tai

 

Chuyện thành công của cô Vũ Vân là một trong nhiều chuyện khởi nghiệp đáng chú ý trong những năm gần đây.

Chuyện thành công của cô Vũ Vân là một trong nhiều chuyện khởi nghiệp đáng chú ý trong những năm gần đây.

Sinh trưởng ở Việt Nam, mê thích phim ảnh và các chương trình truyền hình Mỹ, cô gái Việt, Vũ Vân hằng mơ được sống ở Mỹ. Nhưng rồi khi cô sang California sau khi được chấp thuận vào học đại học Standford năm 2009, khả năng tiếng Anh giới hạn của cô – lúc đó cô vẫn đang cố học tiếng Anh – khiến cô thấy mình chậm lụt so với đồng bạn.

Cô kể, “Em nói chuyện trong lớp các giáo sư không hiểu được em. Cho dù ý tưởng của em có hay ho thế nào, họ vẫn không tiếp nhận được. Em mất tự tin ngay năm đầu tiên.”

Kinh nghiệm bản thân đã khiến Vân tạo ‘app’ ứng dụng ‘Giúp Nói Tiếng Anh/ English Language Speaking Assistant” sau khi cô trở về Việt Nam. ‘App’ này được phát hành năm 2015, dùng trí tuệ nhân tạo để giúp học viên tiếng Anh cải thiện cách phát âm – đã thâu đạt được ngân quỹ đầu tư 3,2 triệu Mỹ kim của Monk’s Hill Ventures, một công ty đầu tư tập trung vào những người/ doanh nhân khởi nghiệp ở Đông Nam Á.

Theo ước tính của cô Vân, trên thế giới hiện có khoảng 1,5 tỷ người đang học tiếng Anh; cô kể, “Em đã thực hiện khảo sát và thấy 90 phần trăm những người đáp ứng nói là họ thấy sợ nói tiếng Anh nhưng chẳng có giải pháp thiết thực nào giúp họ gỉai quyết điều thách đố đó.”

Tuy ý tưởng học ngoại ngữ bằng ứng dụng trí tuệ nhân tạo rất độc đáo và sáng tạo, chuyện thành công ở quê nhà của cô Vân chỉ là một trong nhiều chuyện khởi nghiệp đáng chú ý trong những năm gần đây.

Thoát ra từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, Việt Nam không bị thương nặng; trong 10 năm qua, nền kinh tế Việt Nam có mức tăng trưởng 6 phần trăm một năm, được kể là một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất thế giới. Việt Nam hiện cũng là một trong những nước có dân số trẻ đông nhất trên thế giới – hơn 60 phần trăm trong dân số hơn 90 triệu người dưới 35 tuổi. Những yếu tố như vậy đã khiến Việt Nam trở thành một trong những nước có môi trường sinh động nhất cho những người có tài khởi nghiệp.

Năm ngoái, tờ Post Đông Nam Á (Asean Post) tường thuật có 39.580 nhân vật khởi nghiệp trên thị trường. Những nhân vật khởi nghiệp này đã nhận được ngân quỹ đầu tư khoảng 291 triệu năm 2017, ngân quỹ này tăng gấp đôi so với năm 2016 trước đó. Phần lớn những người khởi nghiệp này thuộc ngành kỹ thuật vốn phát triển mạnh do dân số trẻ sính sử dụng mạng thông tin toàn cầu.

Không kể việc nhận được ngân quỹ đầu tư từ Silicon Valley, Hoa Kỳ, nhiều nhân vật khởi nghiệp cũng được nhiều đại công ty trong vùng chú ý đến.

Cô Hà An, giám đốc điều hành Startup Viet Partners

Cô Hà An, giám đốc điều hành Startup Viet Partners

 

Công ty Tencent là một trong nhiều công ty Trung Quốc đầu tiên chú ý đến Việt Nam, đã đầu tư, năm 2008, một khoản tiền ‘không được tiết lộ’ vào hãng công nghệ VNG Việt Nam; VNG thường được giới thiệu là ‘lời đáp ứng’ với công ty Tencent. Theo TechCrunch, Công ty JD.com đã đầu tư khoảng 50 triệu Mỹ kim vào công ty bán lẻ trực tuyến Tiki hồi đầu năm 2018.

Ông Eddie Thai, một thành viên của Quỹ đầu tư 500 Startups – với nguồn vốn trị giá 14 triệu Mỹ kim dành cho các liên doanh nhỏ – nói Việt Nam vẫn còn hấp dẫn so với nhiều thị trường đang lên khác.

Ông Thai nói, “Ở những nơi khác ở Đông Nam Á, kể cả Tân Gia Ba và Mã Lai Á, hệ thống khởi nghiệp đã chựng lại. Đến lượt mình, Việt Nam nổi lên rõ rệt do điều kiện kinh tế đang tiếp tục phát triển và do điều kiện dân số và tài năng.”

“Việt Nam hiện có khoảng 250.000 kỹ sư và con số những công việc về kỹ thuật đã tăng gấp đôi trong ba năm qua.” Ông nói thêm, giá lao động IT ở Việt Nam thấp hơn giá lao động IT ở Trung Quốc và Ấn Độ khoảng 40 phần trăm.

Ông Thai nói nhiều công ty khởi nghiệp ông đầu tư – chuyên cung cấp giải pháp cho những vấn đề trở ngại trên thị trường Việt Nam – đang phát triển, gồm các công ty như Productivity, chuyên phát triển những ứng dụng về tài chính; Detexian, cung ứng an ninh mạng cho những doanh nghiệp nhỏ và vừa; và ứng dụng học tiếng Anh ELSA.

Ông Thai nói, “Những người Việt khởi nghiệp được trang bị đặc biệt để giải quyết những vấn đề thị trường đang trổi lên”, và ông mong đợi được thấy những phát triển mạnh về dịch vụ tư vấn tài chính, thương mại điện tử, vận tải và kho vận, giáo dục và y tế trong vài năm sắp tới.

Cũng giống như trường hợp của cô Vũ Vân, câu chuyện của người Mỹ gốc Việt, Roy Nguyễn, người sáng lập công ty khởi nghiệp Việt-Mỹ cũng là chuyện trở về cố hương để giúp giải quyết những vấn đề trở ngại của một thị trường đang phát triển. Roy Nguyễn kể, “Năm 2013, tôi thực hiện cuộc du lịch bằng xe đạp đi khắp Việt Nam và biết ra nhiều người không thể xoay sở được tài chính từ các tổ chức tài chính. Nhiều người giỏi nghề và nhiều người khởi nghiệp ở Việt Nam gặp nhiều trở ngại trong việc xoay vốn.”

Một năm sau, anh ta lập ra công ty Huy Động, một dịch vụ chuyên về các thảo chương điện toán hỗ trợ các dịch vụ tài chính. Từ đó, công ty khởi nghiệp này đã hợp tác với công ty SparkLabs, một công ty chuyên phục vụ các doanh nghiệp khởi nghiệp của Nam Hàn, cũng như công ty Silicon Valley Vietnam, công ty hỗ trợ người khởi nghiệp của nhà nước Việt Nam.

Các chính sách xã hội chủ nghĩa và lịch sử cộng sản của nhà nước Việt Nam đã ảnh hưởng đến sự phát triển của phong trào khởi nghiệp rất nhộn nhịp tại Việt Nam. Năm ngoái, Phó thủ tướng nhà nước Việt Nam, Vương Đình Huệ công bố nhà nước có kế hoạch gia tăng con số doanh nghiệp ở Việt Nam từ 500.000 lên thành một triệu vào năm 2020.

Nhiều công ty lớn của Trung Quốc như Tencent đang đầu tư vào lãnh vực ‘doanh nghiệp khởi nghiệp’ tại Việt Nam. - Ảnh: Reuters

Nhiều công ty lớn của Trung Quốc như Tencent đang đầu tư vào lãnh vực ‘doanh nghiệp khởi nghiệp’ tại Việt Nam. – Ảnh: Reuters

Ông Thai nói, “Nhà nước đóng vai trò quan trọng, nhất là trong việc đầu tư về giáo dục và cơ sở hạ tầng, cũng như tạo một sân chơi công bằng với những quy định minh bạch và đồng nhất. Tuy nhiên, những người có trách nhiệm điều hành việc này thường bị coi là chơi kiểu “tiến hai bước, lùi một bước’, nhưng xét chung đường hướng vẫn khá tích cực.”

Anh Roy Nguyễn cũng có cảm nhận tương tự. Anh nói, “May mắn trong những năm gần đây, nhà nước Việt Nam giảm thiểu các xí nghiệp quốc doanh và tạo thêm không gian cho doanh nghiệp tư nhân phát triển.”

Theo cô Vũ Vân thì sự khác biệt lớn nhất giữa Việt Nam và Silicon Valley là quy mô và kích cỡ của những doanh nghiệp khởi nghiệp. “Chúng tôi chỉ mới bắt đầu doanh nghiệp vài năm năy và chúng tôi không có những công ty lớn hoạt động và đầu tư toàn cầu như những công ty ở Silicon Valley.”

Tuy nhiên, anh Roy Nguyễn nói là bắt chước mô hình Silicon Valley thì không phù hợp với trường hợp Việt Nam. “Xét chung, Việt Nam có nhiều cơ hội của một thị trường mới mẻ…. Tuy nhiên, thị trường mới kiểu Việt Nam cũng gặp nhiều trở ngại, chẳng hạn như văn hoá né tránh rủi ro, tính độc quyền vùng miền và hệ thống khởi nghiệp manh múm.’ Roy Nguyễn cũng nói, nhà nước Việt Nam cần phải tạo thêm điều kiện cải thiện doanh nghiệp và phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp.

Việt Nam vốn bị chia cắt thành hai miền Nam – Bắc trong khoảng thời gian từ 1954 đến 1976, những khác biệt vùng miền thường ảnh hưởng đến cách hoạt động của doanh nghiệp và các nhà khởi nghiệp trên toàn cõi Việt Nam. Cô Hà An, giám đốc điều hành công ty Startup Viet Partners, quỹ đầu tư chú trọng hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp mới mở, nói là văn hoá ở miền Bắc và văn hoá ở miền Nam vẫn rất khác biệt. Cô nói, “Ở miền Nam, con người cởi mở hơn và sẵn lòng thử nghiệm những gì mới mẻ… Người miền Bắc cũ kỹ hơn, họ thích những gì quen thuộc và cái gì mới thì phải có người đề nghị với họ.” Cô giải thích là những doanh nghiệp khởi nghiệp ở miền Bắc làm việc theo cách có ít nhân viên bán hàng và ít nhân viên đại diện hơn, và chuyên chú xây dựng quan hệ và niềm tin chặt chẽ với khách hàng mới bán được hàng. “Một khi người tiêu dùng ý thức được sản phẩm mang lại lợi ích cho họ, họ sẽ giới thiệu sản phẩm đó với bạn bè, người quen của họ.”

Nói chung, miền nào cũng vậy, cô Hà nói là tình trạng doanh nghiệp khởi nghiệp đang rộn lên. Cô nói, “Ở Sàigòn, có nhiều sự kiện, hoạt động, hội họp và những buổi uống cà phê, nơi người ta rất dễ gặp những người sáng lập các doanh nghiệp khởi nghiệp và những nhà tài phiệt.”

Tuy nhiên, nhiều doanh nhân khởi sự lập nghiệp đồng ý là sức phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp phải kể là còn đang ở giai đoạn khởi đầu. Cô Vũ Vân, người khởi nghiệp doanh nghiệp ứng dụng Giúp Nói tiếng Anh ELSA (English Language Speaking Assistant App) nói là, “Từ các ý tưởng đến con số những người ấp ủ ý tưởng doanh nghiệp, con số những nhà đầu tư và những nhà đầu tư hào phóng tham gia hỗ trợ hệ thống doanh nghiệp khởi nghiệp – trong mấy năm qua, tôi nghĩ có sự gia tăng. Các doanh nghiệp khởi nghiệp phát triển nhanh, nhưng vẫn thật sự còn non trẻ và chúng tôi cần có thêm nhiều nữa chuyện doanh nghiệp khởi nghiệp thành công.

Nguồn: SCMP

Tags:

Bình luận

Họ tên

Địa chỉ Email
Nội dung bình luận