Tơ nhện được sử dụng trong ngành thời trang, máy bay, xe hơi và cả vũ khí

David Wilson / Vĩnh Hoà chuyển ngữ

 

Màu vàng trong sợi tơ của loài nhện vàng orb-weaver có thể mang lại màu vàng tự nhiên cho các loại hàng làm từ chất liệu này – Photo: Randy Lewis

Màu vàng trong sợi tơ của loài nhện vàng orb-weaver có thể mang lại màu vàng tự nhiên cho các loại hàng làm từ chất liệu này – Photo: Randy Lewis

 

Không những có trong áo Parka, mũ, cà vạt và thậm chí trong trang phục của nhà thiết kế Stella McCartney, tơ nhện còn được sử dụng để sản xuất loại vật liệu bền hơn cả Kevlar, nhưng khai thác tơ nhện là cả một vấn đề, nhất là với loài nhện có xu hướng ăn thịt lẫn nhau.

Nếu bạn đã từng vướng vào mạng nhện của loài nhện vàng orb-weaver khi đi bộ trên đảo Lantau, ở Hương Cảng, bạn có thể cảm nhận được lực cản giống như lực cản của một vật cứng. Khi lực cản tơ nhện này tăng, dấu dính và vết bẩn nằm trên áo của bạn chứng minh được rằng tơ nhện không thể là thứ dễ khuất phục.

Trên thực tế, tơ nhện còn có thể được sử dụng để sản xuất loại vật liệu bền hơn cả Kevlar, loại sợi nhân tạo dùng làm áo chống đạn, ngoài tất cả các loại sợi khác đã được con người biết đến.

Một chiếc lưới “được làm bằng tơ nhện có độ dày bằng nét bút chì có thể ngăn được một chiếc Jumbo Jet Boeing 747 đầy tải có trọng lượng 380 tấn”, công ty công nghệ sinh học Amsilk cho biết.

Các công ty dệt may hiệu suất cao đang bắt đầu khai thác tơ nhện để sản xuất trang phục thời trang. Công ty North Face liên kết với công ty Spiber đóng tại Tokyo để sản xuất một chiếc áo công nghệ sinh học được gọi là Moon Parka. Với giá 1.000 USD, áo Parka được tạo ra từ chuỗi ADN có protein tơ theo kỹ thuật di truyền, được các nhà nghiên cứu đưa vào cơ thể vi khuẩn sau đó cho chúng ăn đường. Mặt hàng siêu việt này lấp lánh ánh màu “vàng trăng” phản quang nhờ màu tơ của nhện orb-weaver được dùng trong vật liệu sản xuất.

Áo Moon Parka của công ty North Face được trưng bày tại New York – Ảnh: Getty

Áo Moon Parka của công ty North Face được trưng bày tại New York – Ảnh: Getty

Đối thủ hiển nhiên nhất của Spiber về tơ nhện là công ty khởi nghiệp Bolt Threads đóng tại California, một công ty tạo chuyện thần kỳ với sợi nhện sản xuất từ protein trong phòng thí nghiệm.

Công ty Bolt Threads cho biết, “Chúng tôi tin rằng các giải đáp cho những vấn đề phiền toái nhất của chúng đều nằm trong tự nhiên. Ngày nào chúng tôi cũng thấy hứng thú trước những vật liệu tuyệt diệu mà chúng tôi đang làm việc, và chúng tôi được thúc đẩy bởi ước muốn biến những vật liệu này thành những sản phẩm thật khó ngờ”.
Bolt Threads đã hợp tác với nhà thiết kế thời trang Stella McCartney để tạo ra bộ trang phục tơ nhên độc đáo hiện đang trưng bày tại Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại ở New York trong cuộc triển lãm mang tên “Item: Is Fashion Modern”?

Công ty cũng rất sáng tạo với chiếc cà vạt bằng tơ nhện của ngôi sao bóng đá Robbie Rogers trong đội LA Galaxy; nhân vật này đồng thời là người mẫu nam. Vẻ ngoài của chiếc cà vạt dáng mềm, lông xù và đơn giản nhưng đúng nét ‘vuông tròn’.

Nhưng sáng tạo tơ nhện bắt mắt nhất từ ​​trước đến nay phải là chiếc áo choàng màu vàng dạ quang được làm từ sợi tơ của 1,2 triệu con nhện vàng orb-weaver do nhà thiết kế thời trang người Mỹ Nicholas Godley và chuyên gia dệt may người Anh Simon Peers sản xuất.

Váy suông của công ty Bolt Threads và Stella McCartney – Ảnh: Bolt Threads

Váy suông của công ty Bolt Threads và Stella McCartney – Ảnh: Bolt Threads

Xứng danh là sản phẩm siêu tuyệt, chiếc áo choàng tơ nhện được trưng bày tại Bảo tàng Victoria và Albert của London vào năm 2012.

“Chúng tôi khai thác 24 con nhện – con suốt đang chạy, và lụa ra dần,” Peers kể cho đài CNN biết lúc họ nhận ra tơ nhện thực sự có thể được sử dụng làm vật liệu. “Đó là giây phút ơ-rê-ka (eureka) của chúng tôi. Chúng tôi vui mừng lắm luôn.”

Chiếc áo choàng hầu như không trọng lượng “giống một chiếc áo tàng hình”, theo ông Godley, người thú nhận rất sợ nhện vì sợ bị cắn và vì một số loài nhện có độc. Những lý do khác khiến họ làm việc khó khăn là nhện thường ăn thịt lẫn nhau và kích cỡ chúng nhỏ bé, nên việc lấy tơ của chúng rất vất vả.

Bất kể những khó khăn này, hàng dệt tơ nhện hiệu suất cao đang xuất hiện ở nhiều nơi hơn, kể cả ở lưng ghế của một chiếc xe Lexus. Chiếc ghế thử nghiệm, được thiết kế để hấp thụ năng lượng khi va chạm, làm tăng rõ sự thoải mái và giúp ổn định tầm nhìn, giúp người lái xe dễ cảnh giác hơn.

Trong tương lai, khi chiều hướng này phát triển, những người lính có thể được trang bị các dụng cụ bằng tơ nhện, vừa có tác dụng như một bộ áo giáp tinh vi. Khái niệm này phản ánh một điều rằng mạng nhện được thiết kế để chặn đứng loại ‘hoả tiễn hàng không thiên nhiên’ là… ruồi.

Nhà sinh học Randy Lewis và đội nghiên cứu của ông tại Đại học Utah State đã được ủy thác sản xuất tơ nhện cho quân đội Mỹ, chứng minh cho tuyên bố của Amsilk khi nói rằng một sợi dây tơ nhện dày chỉ vài xăng ti mét cũng đủ sức chặn được một chiếc máy bay phản lực 747.

Ghế trên xe Lexus thể hiện khuôn hình mạng nhện cũng như lối nhện đan tơ ở lưng ghế – Ảnh: Lexus

Ghế trên xe Lexus thể hiện khuôn hình mạng nhện cũng như lối nhện đan tơ ở lưng ghế – Ảnh: Lexus

 

“Hầu hết các tuyên bố đều hợp lý, với ngoại lệ lớn là áo khoác chống đạn. Rõ ràng tơ nhện sẽ chặn được đạn, nhưng do sự co giãn của sợi nên có khả năng có phần áo giáp không nằm ngay đúng ở ngực bạn,” ông Lewis nói, “Cái độc đáo thực sự của tơ nhện dùng làm dây kéo là sự kết hợp sức mạnh và sự co giãn của nó mà không một loại sợi nào khác sánh được.”

Khi được tiếp tục cải tiến, sợi tơ nhện sẽ tuyệt vời biết bao khi chúng ta có được những đồ dùng thân thiện, chẳng hạn những miếng hít giúp cho người dùng leo lên cao. Bạn hẳn biết, leo tường bằng miếng hít như vậy thì người leo giống nhân vật nào rồi!

Nguồn: SCMP

Tags:

Bình luận

Họ tên

Địa chỉ Email
Nội dung bình luận